ÖFKE VE AĞLAMA NÖBETLERİ: NEDEN OLUYOR VE NE YAPMALI?

Genellikle okul öncesi dönemde çocuklarda görülen ani ağlama ve bağırmalı öfke nöbetleri yaz yağmuru gibidir. Aniden şiddetli bir şekilde başlar. Bazen bu öfke ve ağlamaya bağırma, tepinme, tekme atma, bir şeyleri fırlatma da eşlik edebilir, hatta bazen morarıncaya kadar nefeslerini tutup ağlayabilirler.  Bu durumda Bir dakika önce birlikte parkta eğleniyorken aniden bağırmaya, ağlamaya, tepinmeye başlar ve eve gitmek ister.

Öfke patlamaları 2 yaş civarındakilerden daha az olmakla birlikte okul öncesi döneminde görülür. Genelde anne babalar, bunun çocuğun bir kişilik özelliği olduğundan kaygılanırlar. Ancak iyi haber bu sadece geçici bir süreçtir.  Bu tepkiler bir hayal kırıklığına ya da bir can sıkıntısına tepki olarak ortaya çıkar.

Baskın duygular okul öncesi dönemde bu tür patlamalara neden olabilir. Korku, yorgunluk, açlık, arkadaşları tarafından reddedilmek ani engellenmeler öfke nöbetlerine neden olabilir.

NE YAPMALI

Soğukkanlılığınızı koruyun.

Başka bir odaya geçip uzaklaşmak cazip gelebilir, ancak bu çocuğunuzu daha çok kaygılandırabilir. Yaşadığı yoğun duygulanım çocuğunuzu korkutabilir, dolayısıyla sizin yakınında olduğunu bilmek rahatlatacaktır.

Böyle bir durum içindeyken çocuğunuz herhangi bir şekilde söylediklerinizi anlayamaz, olumsuz tepki verebilir (bağırmak, vurmak vb.) . Bu nedenle ağlamasına nedenler bulmak, ya da ağlamasını durdurmak için çözümler bulmak yerine sakinleşmesini bekleyin.

Bunu yerine sakince yanına yaklaşın.  Eğer çok fazla sağa sola saldırmıyorsa, sakince sarılın. Belki sarılmanız ona kendini iyi hissettirip, sakinleşebilir. Eğer sakinleşmezse, sadece yakınında durup sessizce sakinleşmesini bekleyin.

Yetişkin olduğunuzu unutmayın.

Çocuğunuz böyle bir durumda duygularını kontrol edemeyebilir. Siz bir yetişkin olarak sakin kalarak öncelikle kendi duygularınızı kontrol etmelisiniz. Çocuğunuzun geçersiz taleplerine boyun eğip, müzakere etmekten vazgeçmeyin.  Çocuğunuzun vurarak istediğini elde edebileceğini öğrenmesi, uzun vadede bir davranış problemi olarak karşınıza çıkabilir. Bu nedenle ağladığı için çocuğun isteğini yerine getirmeyin.

Eğer çocuğunuzun öfke patlaması artarak birilerine zarar verme bir şeyleri fırlatma, durmaksızın bağırma şekline dönüşürse, bu durumda çocuğunuzu kucağınıza alıp daha güvenli ve sakin bir yere götürüp “ Kardeşine vurduğun için buradayız, sakinleşinceye kadar burada seninle olacağım” şeklinde açıklama yapın. Eğer dışarıda bir mekândaysanız, yine kalabalıktan uzaklaşıp kolay sakinleşebileceği bir yere gidin.

Sonradan mutlaka konuşun.

Fırtına dindikten sonra, çocuğunuzla temas halinde olabileceğiniz bir yerde ne olduğu hakkında konuşun. Çok basit bir dil kullanın, duygularını kabul edin, duygularını dillenmesine yardım edin örneğin “Merdivenlerden kendi başına inemediğin için çok öfkelendin” gibi.

Sonra onun duygularını sözel olarak ifade etmesine izin verin.  Ardından “ Ağladığında ya da bağırdığında ne istediğini anlamıyordum ama şu anda sakinsin ve ne istediğini anlayabiliyorum” gibi bir ifade kullanıp ona sarılabilirsiniz.

Öfke nöbetini an baştan engellemeye çalışın.

Çocuğunuz en çok ne zaman ve ne olduğunda öfkelendiğini gözlemleyin. Yeterince dinlenmiş, karnı tok olduğundan emin olun. Çünkü bu nöbetler çoğunlukla böyle zamanlarda ortaya çıkabilir.

Bir etkinlikten diğerine geçmeden önce bilgi verin.

Böylece oyununu ya da yaptığı etkinliği bitirmesine fırsat tanımış olursunuz.  Örneğin “Babanda geldikten sonra birazdan yemek yiyeceğiz” gibi.

Sınırlı seçenekler sunun.

Çocuğunuz sürekli birilerini taleplerini yerine getirmekle uğraşıyor, akranlarının öğretmenlerinin sizin. Uygun olduğu zamanlarda mümkün olduğu kadar seçenekler sunup tercih yapmasına izin vermek kontrolü elinde tuttuğ hissini verecektir.

Ne kadar sık hayır dediğinizi gözlemleyin.

Eğer sürekli hayır diyorsanız, bu sizi ve çocuğunuzu rahatsız edebilir.

Aşırı stresli bir durum olup olmadığını gözden geçirin.

Öfke nöbetleri okul öncesi dönemde zorlayıcı stres olaylarına tepki olarak da ortaya çıkabilir. Son dönemde normalde daha yoğun musunuz? Evde bir tartışma ortamı mı var? Eşiniz ile aranızda bir gerginlik mi var? Tüm bu nedenler ağlama ve öfke nöbetlerini tetikler.

Eğer hala tüm bu önlemlere rağmen bu durumla baş edemiyorsanız, ya da kendi başınıza çözemiyorsanız bir çocuk psikologundan /psikolojik danışmandan yardım isteyin.

Yorum yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir